A czy ktoś w ogóle pomyślał, na jaką kawę miałby ochotę Pan Jezus tuż po zmartwychwstaniu? Obstawiam czarną americanę, ale na poczwórnym espresso.
niedziela, 20 kwietnia 2025
czwartek, 17 kwietnia 2025
niedziela, 13 kwietnia 2025
Tata, książki i psy.
Fajny Tata.
Łapę, czyli mojego Tatę, większość z Was kojarzy ze sportem. I słusznie, bo to mistrz Polski młodzików, trener, współzałożyciel klubu Maraton Świnoujście, kibic. Moje spojrzenie jest jednak inne – bo poza tym, że to był, jest i będzie, fajny Tata, widzę go bardziej przez pryzmat książek i literatury. To one łączyły nas chyba najbardziej.
I psy, ale to oczywista oczywistość.
Jak wypić puszkę piwa w 6 sekund.
Mamę i Tatę połączył właśnie sport, oboje byli, choć w nieco różnym czasie, mistrzami Polski. Jak do tego doszło, że nie przekazali mi sportowego bakcyla, nie wiem. Bo nie można zaliczyć do tego jeżdżenia rowerem po plaży czy umiejętności wypicia puszki napoju o pojemności 0,33 w sześć sekund. Tak, o ponad trzy sekundy szybciej niż wynosi rekord świata w biegu na sto metrów. No dobra, nie ma co udawać, to było piwo. Ale to nie Tata mnie tego nauczył, to przyjaciele z Dülmen. Takie rozrywki mieliśmy w czasach, gdy nie szpanowało się telefonami, bo jedynym był ten stacjonarny w domu.
Jak wypić małą puszkę piwa w 6 sekund? Jest taki techniczny trik, ale nie będę go zdradzał. Dzisiaj do szpanowania służą iphony i koszulki Guccio, ale Tata zawsze widział w ludziach głównie dobre strony i Was akurat o to by nie podejrzewał.
Let it be.
No, jakoś nie łyknąłem sportowego bakcyla, chociaż lubiłem tę wzmożoną atmosferę w domu, gdy trwały Olimpiady i różne inne mistrzostwa. Lubiłem chodzić na treningi z rodzicami, ale zamiast po bieżni biegałem po krzakach. Zabierali mnie na wszystkie obozy sportowe, letnie i zimowe, uwielbiałem je, ale głównie za to, że mogłem włóczyć się nad jeziorami, albo siedzieć w pokoju i czytać książki. Chociaż jak na książkowego mola bywałem namolny – raz podpaliłem stóg siana i kiedyś zdarzył się pewien incydent z wielkim garem kompotu, ale to historia tylko dla wtajemniczonych. Nie pamiętam, żeby Tata był na mnie jakoś specjalnie zły, chyba nigdy nie był.
Katorgą był za to jeden obóz, na którym musiałem trenować ze wszystkimi, ale dobrze wspominam zapach polnej drogi, ziemi i suchej trawy, który po latach odkryłem na woodstockowym polu pod Kostrzynem. To było w Suchaniu i wtedy też byliśmy w kinie na „Yesterday” Piwowarskiego. Tata bardzo lubił Beatlesów. Let it be!
Wojownik.
W sport na szczęście poszedł mój młodszy brat, więc Tata mógł być z siebie dumny. Marek dobrze ciacha w siatkówkę, lubi też jakieś takie plenerowe turnieje między kibicami piłkarskich drużyn, ale teraz sprawdza się w trudniejszej dyscyplinie, jaką jest samemu bycie tatą. Tata więc został, dziesięć lat temu, dumnym dziadkiem Mikołaja, i to było fajne. A ja odetchnąłem z ulgą, chociaż Tata nigdy nie naciskał mnie pytaniami o wnuki i nawet nie kręcił z potępieniem głową na fakt, że jednym z moich ulubionych cytatów filmowych jest ten z „Barw ochronnych” Zanussiego. Wiecie, scena na stołówce, gdy ta babka w okularach mówi „No wie pan co, ja już wolę psy niż bachory”.
Dobrze, że mój brat jest fajterem, bo w ostatnich tygodniach to on był przy Tacie, więc to Marek jest prawdziwym bohaterem. Jak ktoś czytał „Muzykę plaży” Pata Conroya, to wie, o czym mówię. Ja bohaterem nie jestem, ale takiego kochał mnie Tata, więc Wy też chyba możecie.
Tata na pewno będzie miał na nas wszystkich oko, wkrótce więc trzeba będzie zapiąć pasy, alleluja, jak śpiewał Cohen, i do przodu. Mogą być turbulencje, ale to nic, to nic, to nic, dopóki sił trzeba iść, trzeba biec, nie dać się. To akurat z wiersza Stachury.
Bo nasza Flota najlepsza w Polsce jest.
Później nawet skoki Małysza mnie nie kręciły. Ze skoków to ten Kusznierewicza, z jachtu, na mecie w Atenach, jest moim ulubionym. I jak Campino skacze w publiczność. Lubię piłkę nożną, zwłaszcza ostatnie pięć minut finału Ligi Mistrzów, Bayern–Manchester z 1999 roku, to zawsze poprawia mi humor. Na oglądanie całego meczu trochę szkoda mi czasu, no chyba, że przy Łazienkowskiej, bo gdy właśnie zachodzi słońce i śpiewamy Niemena, to jest to dobra chwila. A za chwilę to samo słońce będzie też zachodzić w Świnoujściu i może właśnie ktoś bliski na nie zerka. Poza tym głównie tylko śledzę wyniki i sprawdzam, w której lidze jest teraz Flota Świnoujście.
Wyrazy uszanowania, panie Hemingway.
Książki. Tata czytał bardzo dużo, często kupował książki, prosił mnie o ich zamawianie i odbierał sobie w empiku. Czasem wysyłałem mu jakąś bez uprzedzenia. Kiedyś policzyłem i wyszło, że jest ich w domu około 3,5 tysiąca, więc teraz, łącznie z moimi, pewnie będzie ponad 4 tysiące. Dlaczego do świnoujskiej biblioteki zapisałem się dopiero w obecnym tysiącleciu? Bo po następną lekturę wystarczyło udać się do dużego pokoju i przejrzeć regały. To tam ukształtowała się moja wielka piątka. Hemingway, Bellow, Fitzgerald, Singer i Updike. Cholera jasna, Saul Bellow też odszedł 5 kwietnia, dwadzieścia lat temu. Mam nadzieję, że Tata przekazał im wszystkim moje wyrazy uszanowania.
Beczka przylepiona do ściany.
W te kilka tysięcy egzemplarzy wchodzi również biblioteka na działce. Ach, działka... Taty i nasze schronienie. Azyl wśród jego szpargałów, jego archiwum. Fajnie spędza się czas będąc otoczonym obrazami malowanymi przez dziadka, czyli tatę Taty. Jest tam też plakat reklamujący „Beczkę soli” i okładka „Wyspiarza Niebieskiego” z sierpnia 2005, na której zadowolony z siebie opieram się o maskę mojego białego małego fiata. To Tata je tam powiesił, więc wygląda na to, że ze mnie też jest trochę dumy. „Beczkę” zadedykowałem rodzicom. „Rodzicom, chociaż zasługują na coś o wiele lepszego” – tak napisałem i to jest prawda.
Na działce można się fajnie schronić przed całym światem. Tam, gdzie mam przyjaciół lubię przyjeżdżać bez zapowiedzi, zwłaszcza do Świnoujścia, nawet ostatnio z dalekiego Albionu. Tata więc nieraz dostawał palpitacji serca, gdy niespodziewanie zastawał mnie na leżaku za krzewami porzeczek.
– Zajęte – mówiłem, jakby nigdy nic.
Albo dzwoniłem do niego mówiąc, że właśnie jestem nad Wisłą i co tam słychać, a po chwili, ciągle z nim rozmawiając, wchodziłem przez furtkę i pojawiałem się w zasięgu jego wzroku.
– Zaraz nakopię ci do dupy! – mówił wtedy udając, że się złości.
Ach, chociaż jeszcze jeden taki rok.
Nawet zimą bywam na działce z samego rana, Tata za to zwykle pojawiał się około południa i chwalił sobie, że już napalone w piecyku i cieplutko.
– Jak dobrym widokiem jest dym unoszący się z komina – powiedział kiedyś.
A potem siedziało się razem i czytało. Ogień sobie trzaskał, kotka Balbina mruczała, szeleściły przewracane strony. Aż tu nagle pukanie do drzwi i wpada Józio, którego znacie jako „Kleksa” i wtedy już nici ze spokojnego czytania, ale dzień staje się jeszcze lepszy. Tak to jest z przyjaciółmi. Tata też radośnie pukał gdy już wiedział, że mogę być w środku. Za każdym razem gdy tam się pojawiałem, na półkach były jakieś nowe książki. Kiedyś pomyślałem, że gdyby ktoś mnie tam zamknął na rok, przeciw czemu zupełnie bym nie protestował, to miałbym wystarczająco dużo świetnej lektury. I mimo, że rozkoszowałbym się świętym spokojem, to czekałbym na pukanie do drzwi.
Tata też pisał. W młodości opowiadania, potem wiersze. Wygrał kiedyś konkurs na szantowy tekst, i jakiś zespół to nagrał, może zespół „Przejazdem”, nie pamiętam. Mamy nawet tomik wierszy Taty, pod tytułem „Dobre bo moje”. Dobry tytuł. Niezapomniana Ula Kapusta pomogła to wydać. Ula była naszym dobrym aniołem. Cholera, czasami zapominam, jak wiele jej zawdzięczam. To ona przedstawiła mnie Arturowi, który miał u nas spotkanie autorskie z jego „Kobietą metafizyczną”. Artur pół roku później zadzwonił, akurat gdy jechałem maluchem i silnik niemal zakrztusił mi się z wrażenia.
– Jest tu mój przyjaciel i ma dla ciebie propozycję, która zmieni twoje życie – powiedział Artur.
Szczypatielnyj pa duszam.
Banalnym jest stwierdzenie, że życie jest jak książka. No ale jest. Ta zaczyna się na wschodzie. Tata urodził się tuż po zakończeniu wojny na terenie dzisiejszej Ukrainy. Rodzina wracała do Ojczyzny po pięcioletnim zesłaniu na Syberii. Dziadek, babcia i pięcioletnia córka, do nowej Polski dojechali już we czworo. Ciocia Ziuta odeszła trzy lata temu. Ależ ona była fajna i dobra, myślę że miała w sobie nieuświadomioną buddystkę. Do końca pilnowała, żeby Tata się dobrze prowadził, do końca troskała się problemami, jakie sobie narobiłem. No, to teraz mogą sobie spokojnie pogadać.
Mebelki.
Przyjaźń. Myślę, że nie nadużywam tego słowa. Było ich wiele, międzypokoleniowe. I po tym, jak wiele ich Tata zbudował, można chyba najlepiej ocenić jego życie. Złoty medal. Stadiony świata. Recenzja na pięć gwiazdek, jak nic. Jest kilka pokoleń zawodników, których trenował. Niektórym, już później, gdy nie byli w stanie zejść poniżej 10 minut na kilometr, proponował przejście na „ty”, a oni nie chcieli i zawsze mówili do niego per „trenerze”, tak jak Heniu. Niektórzy, jak kochana Dorota, też są po tamtej stronie i teraz mogą sobie z Tatą znów spokojnie pogadać. Nawet moi znajomi, też z różnych pokoleń – bo sam, choć niektórych to dziwi, gdyż tak dobrze wyglądam (dobre geny, a jakże), chodzę po tej planecie już pół wieku – oni też, wszyscy, bardzo go lubili i dzisiaj też ściskają im się serca.
„Jadę po was mebelki, ale musimy na chwilę skoczyć na działkę” – to już cztery lata gdy tak napisałem, a telefon jak zwykle zrobił literówkę. Nikt nic nie wiedział, że są Taty urodziny, a przyjaźnie zawarte tego wieczora kwitną do dzisiaj. Jeśli ktoś z Was kiedykolwiek dostał od Taty butelkę działkowej nalewki, to wiedzcie, że miał Was w swoim sercu.
Psy. Mieliśmy kiedyś pięknego wilczura. Bols, imię nieprzypadkowe, zwłaszcza że matka zwała się Brandy, ale potem długo, długo byliśmy bez psa. I Tata nagle, bez uprzedzenia, bez planów, przywiózł z jakiejś sportowej imprezy w Goleniowie dwumiesięcznego boksera. Boks, Boksiu, odmienił nas, dał nam mnóstwo radości a mi uświadomił, że to psy są moimi ukochanymi istotami na Ziemi. Był z nami pięć lat, a jego odejście było szokiem. Szybko pojawił się kolejny bokser, Roks. Legendarny Roksiu. Był rok 2000. Tata początkowo był zły, że go z Markiem przywieźliśmy z tego Ładzina moim białym małym fiatem. Ale to oni stali się nierozłączni, bo ja w pewnym momencie przeniosłem się do Warszawy.
...ten kto kocha naprawdę...
Tak mamy w rodzinie, że również potrafimy mocno nienawidzić, głównie dyktatorów i tych, którzy krzywdzą zwierzęta. Ale chyba nie na zawsze, bo przecież człowiek może się zmienić. Tata tak uważał i ja też tak mam.
Jabol Punk.
Pamiętacie te przepowiednie końca świata na grudzień 2012 roku? Roks odszedł 22 grudnia, w wieku dobrych, jak na boksera, 12 lat, i wtedy zrozumiałem, że ta wróżba nie była tylko teorią spiskową. Tata potem już zawsze miał zdjęcie Roksa na telefonie. Stary pies, śpiący na działkowej kanapie, z przesłoniętym łapą okiem. Tata bardzo lubił tego samsunga z klawiaturą, przejętego ode mnie i mimo kilku prób podarowania mu nowego telefonu, nie przestawił się. Na początku dla żartu ustawiłem mu jako dzwonek kawałek KSU, i tak już zostało. Tym, którzy bywali z Tatą, nie polecam włączania dzisiaj Jabol Punk na youtube czy gdzie indziej. Poryczycie się.
Tak, boksery naznaczyły nasz rodzinny czas na dobre. Teraz Tata może sobie z nimi na spokojnie pogadać. Później już nie było żadnego psa, ale do Świnoujścia zjechali Marek, Ala i ich manchesterski Czesio, który teraz jest na działce honorowym gościem. Jest taki szwedzki kryminał „Człowiek bez psa”. Czasem mnie to zdanie kłuje, bo już tyle lat jestem takim człowiekiem. Tak niestety wyszło, tak, póki co, musi być. Ale oczywiście, i na szczęście, jest Budyń. Tata nigdy nie miał żalu, że przez ostatnie lata do Świnoujścia wpadam tylko na chwilę, góra parę dni, gdy jadę i wracam z Warszawy, bo wiadomo, Budyń najważniejszy.
– Pies to najlepszy przyjaciel jedzącego człowieka – lubił powtarzać Tata.
Rozumiał mnie więc i cieszył się moim cieszeniem się. Ogólnie Tata nigdy nas nie krytykował. Martwił się, kręcił głową, wzdychał i czasem klął na niektóre pomysły i ich konsekwencje, ale akceptował.
Koci świat.
Życie jest plażą.
Niektórzy myślą, że Budyń jest mój, bo mam go na ramieniu, na telefonie, nawet na karcie płatniczej, ale to jest pies moich przyjaciół. No ale my z Budyniem mamy swoje sprawy, swoje małe tajemnice i klimaty, i tak jest dobrze. Z wielką dumą noszę bluzę z napisem "Dog Person", którą od niego dostałem.
Z moim polskim akcentem zwykle brzmi to dwuznacznie i ludzie robią wielkie oczy.
Piwo z Tatą.
Każda książka kiedyś się kończy. Ale jeśli była dobra, od razu myśli się o bliskich osobach, którym chciało by się ją polecić i ona żyje dalej.
– Piję piwo z synem. – Tak powiedział.
Kończy się też kiedyś każdy spacer z psem. Fajny długi spacer, po lesie, po plaży i z powrotem. Do domu. Długa wędrówka, trochę męcząca, ale fajna. Teraz trzeba nakarmić gamonia i można położyć się na kanapie. Bokser też układa się obok, mlaszcze parę chwil i w końcu zasypia. Wieczorem jeszcze obaj zaliczą przechadzkę do „Kominka”.
Było.
Ale teraz Łapa bierze łyk nalewki z działkowych aronii i szykuje się do dłuższej, zasłużonej drzemki. Słucha jak pies chrapie i popierduje. Jak to bokser. Nic nie szkodzi, skoro nie masz serca złościć się za nadgryziony róg książki, tym bardziej nie będziesz złościć się za innego typu drobne niedogodności. To był długi, dobry dzień. I kiedy Łapa już odpływa z ulgą w błękitny sen, jeszcze przebłyskuje w jego głowie krótka, dobra myśl: było warto.
Tak, Tatuś. Było warto.
czwartek, 10 kwietnia 2025
Time
Ten starszy pan wsiadł do metra i wyciągnął książkę. Zawsze zapuszczam żurawia na tytuł i to był „Portugalski w trzy miesiące”.
Czasem nie pamiętam, że nie mamy dużo czasu.










